سه شنبه, 9 خرداد 1396 :: Tuesday, 30 May 2017
کد خبر: 87347

یادداشت به بهانه حواشی اخیر در برخی برنامه های زنده تلویزیون

«شوخی با برنامه زنده» یا «شوخی در برنامه زنده» گاهی حدّ و مرز خود را گم می‌کند.
به گزارش خبرنگار اتاق خبر 24

تبعات این معضل رفتاری در رسانه‌های جمعی همیشه به یک غرولندِ «چه بی‌مزه!» یا ریزش تدریجی مخاطب آن برنامه تلویزیونی خاص ختم نمی‌شود. گاهی تحقیر شخصیت به اسم «شوخی» آن هم در برنامه تلویزیونی به جایی می‌رسد که باید با جدّیت جلوی آن ایستاد. مسئله فوق، موضوع گزارش پیش‌روست.

پوستر رسانه

 

*** مثال اول

 

«دکتر یورگن دومیان» روانشناس و مشاور خانواده که دارای محبوبیت رسانه‌ای است، سال‌هاست تهیه‌کنندگی و مجری‌گری یک برنامه پربیننده تلویزیونی در آلمان را به عهده دارد؛ در این برنامه، مردم به صورت تلفنی روی آنتن زنده مشکل خود را مطرح و سپس با مجری (کارشناس) گفتگو و مشورت می‌کنند.

در یکی از این برنامه‌ها (فوریه 2016) زنی تماس می‌گیرد و می‌گوید شوهرش «دست بزن دارد» و بارها بر اثر کتک‌‌هایش در بیمارستان بستری شده. ناگهان صدای فریاد مردی از پس‌زمینه شنیده می‌شود که «با کی تلفن حرف می‌زنی؟ چه معنی میده؟» و سپس جیغ گوشخراش زن!

دکتر «دومیان» در واکنش به این اتفاق، روی آنتن زنده فوراً با پلیس تماس می‌گیرد و دست‌اندرکاران و بینندگان برنامه، در کمال ناباوری از طریق ادارۀ پلیس مطلع می‌شوند که این اتفاق، یک شوخی ساده بیشتر نبوده!

پلیس، این زن و مرد را به اتهام شوخی نابجا در برنامه زنده تلویزیونی بازداشت می‌کند.

 

0

 

 

*** مثال دوم

 

شبکه تلویزیون دولتی سوئیس (SRF) برنامۀ شوی سرگرم‌کننده‌ای دارد با عنوان « Happy Day» که به صورت زنده به روی آنتن می‌رود و اصولاً غافلگیر کردن بیننده، در آن معمول است. مجری برنامه، در یکی از قسمت‌ها، با یک مرد سیاه‌پوست شوخی‌ لفظی‌ای در مورد کریه بودن چهره‌اش کرد که اعتراض شدید رسانه‌ها را در پی داشت.

خبرگزاری «بلیک» نوشت: «چنین شوخی‌های اهانت‌آمیز و نژادپرستانه‌ای هنوز که هنوز است در رسانه، آن هم تلویزیون، آن هم برنامه زنده، دیده و شنیده می‌شود. از درد و تأسف باید مُرد. اعتبار و موفقیت شغلیِ یک مجری، باید بابت چنین شوخی‌هایی به خطر بیفتد.»

 

0

 

 

*** هیچکس حق ندارد کرامت انسانی را خدشه‌دار کند

 

جملۀ «هیچکس حق ندارد عزت نفس انسانی را خدشه‌دار کند» در قانون اساسی کشورهای اروپایی، ذیل قوانین حقوقیِ رسانه‌ها نیز عینیت می‌یابد. در برخی شبکه‌های دولتی حتی برنامه‌های طنز و سرگرمی، استفاده از زبان بدن، به نحوی که اشاره به معنی خاصی داشته باشد و بار توهین‌آمیزی به فرد دیگر القا کند، ممنوع و تخطّی از قانون محسوب می‌شود.

در یک برنامه زنده تلویزیونی دیگر به نام «شوخی سرت میشه؟» مخاطبان عمداً در موقعیت هیجانی قرار می‌گیرند و از آن‌ها فیلمبرداری می‌شود. حتی دوربین مخفیِ این برنامه که فلسفه‌اش بر شوکه کردن آدم‌ها و خنده و سرگرمی است، هر سوژه‌ای برای پرداخته شدن را باید از این نظر که جسارتی به شهروندان –حین بی‌اطلاعی آن‌ها- نباشد، مورد بررسی مسئولان زیربط قرار دهد.

 

0

 

 

*** هر چه شدید اللحن تر بامزه‌تر؟!

 

به طور کلّی بامزه بودنِ یک شوخی، معمولاً امری سلیقه‌ای است و دشواریِ طنز خوب در همین است.

شبکه‌های تلویزیونی به عنوان فراگیرترین و عام‌ترین رسانۀ هر کشوری طیّ یک فرآیند دوسویه، اولاً شوخی‌های خود را با ذائقۀ مخاطب تطبیق می‌دهند و ثانیاً در درازمدت قادرند ذائقۀ فرهنگیِ آنان را شکل دهند. از این رو اهمیت رفتارهای اجتماعی، لحن و موضوع شوخی‌ها در برنامه‌های سرگرمی که معمولاً یک نفر مجری، اداره‌کنندۀ برنامه است، اهمیت بسیار می‌یابد.

 

0

 

«صبح به صبح چی می‌زنی؟ مصرف روزانه‌ات چیه اومدی رو آنتن اینقدر توهّم زدی؟!» در تلویزیون خودمان، رسانه‌ای با مخاطب میلیونی، در چند مورد قلیل و خاص متأسفانه تحت الشعاع قرار دادن عزت نفس میهمانان یا حتی همکاران حاضر در استودیو دیده شده است، گاهی چنین شوخی‌هایی در صدا و سیمای ملی از مرز هم عبور می‌کند.

گویی بیننده باید از ضایع شدن، تحقیر، خجالت و دستپاچگیِ فردِ مقابل مجری خنده‌اش بگیرد؛ در حالی که مشاهدۀ خجالت یک انسان در برابر دیگری، نه به برنامه جذابیت می‌دهد و نه به مجری قدرت! برعکس، اگر جامعۀ ما در عرف فرهنگی‌اش به چنین طنزواره‌ای بخندد، نشانۀ بسیار نگران‌کننده‌ای است.

 

البته که رسانه ملی هم عکس العمل بجایی نشان داد:

فضل‌الله شریعت‌پناهی مدیرگروه اجتماعی شبکه یک درباره اقدام علی ضیاء به روزنامه «صبح نو» گفت: اتفاق اخیر را نمی‌توان یک حاشیه دانست بلکه آن یک اشتباه جدی است. من دراین مورد به تهیه‌کننده فرمول یک تذکر جدی داده‌ام. متأسفانه جوانی و خامی باعث این‌گونه رفتارها توسط مجری می‌شود و خود آقای علی ضیاء هم از این حواشی آسیب دیده است.

 

یا در نمونه‌ای دیگر مربوط به چند ماه پیش، ادبیات کنایه توسط مجری که دوران ممنوع التصویری‌اش در رسانه ملی تازه به پایان رسیده بود؛ در اولین برنامه خود رفتار تأسف باری را به نمایش گذاشت و درس مهمی برای دیگر مجریان شبکه‌های رسانه ملی شد که دست انداختن میهمان مسن برنامه، علامت اعتماد به نفس نیست.

 

0

 

جنجال مورد اخیر به جایی رسید که دست‌اندرکاران برنامه مجبور به توضیح شدند و آن را یک «شوخیِ از پیش هماهنگ‌شده» خواندند که البته نه تنها از وقاحت داستان نکاست، بلکه «عذر بدتر از گناه» بود.

 

دکتر علیرضا شیری مدرس دانشگاه و روانشناس در خصوص چنین رفتارهای ناهنجار و غیراخلاقی می‌نویسد:

«این فرد (افراد) به میزان زیادى احتمالاً از خودشیفتگى مخرب رنج می‌برد. نگاه بالا به پایین، شوخی‌هاى خارج از سن و سال، تحقیر میهمان در برنامه، باعث می‌شود متذکر شویم که خودشیفتگى به شکل آزاردهنده‌اى آدمى را بیاعتبار، حسود و کنایه‌زن می‌کند و با کمى تأمل درونى و خودسازى می‌توان از دام خودپسندى رهید.

وقتى نوجوانی ابدى puernus eternus داریم فکر می‌کنیم همیشه جوانیم، همیشه فرصت مطالعه و تحصیل و ازدواج و... داریم. به شکل متوهمانه‌اى خود را مادام‌العمر محبوب زنان یا مردان می‌بینیم، رفتار جوانانه از خود نشان می‌دهیم تا میانسالی‌مان را نبینیم. جایى باید نشست و فکرى به حال این خشم انبوه و از خودراضى بودن فزاینده کرد.»

 

 

انتهای پیام
اتاق خبر 24 - انتهای خبر

افزودن دیدگاه جدید

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.